Kościół Pomocniczy

przy starym cmentarzu...

Stary cmentarz – cmentarz zasłużonych

Cmentarz przy kościółku św. Mikołaja, spalonym w XVIII w., został cmentarzem miejskim w 1785 r. Czynny był do 1885 r. Nosi odtąd miano „Starego Cmentarza”. Przez wieki kładły się w tę ziemię cmentarną pokolenia Sądeczan, by być fundamentem dla następnych.
Z dawnych XIX-wiecznych pomników nagrobkowych nie wiele się zachowało. Poszczególne z istniejących poddane zostały konserwacji. Prace przy zabezpieczeniu innych są w toku.

W latach 1927-33 cmentarz został uporządkowany i pomniejszony o teren wydzielony pod jezdnię ulicy oraz placu pod budowę Domu Strzeleckiego im. gen. Bronisława Pierackiego, sądeczanina, legionisty, ministra spraw wewnętrznych zabitego w sierpniu 1934 r. przez nacjonalistę ukraińskiego. Okupanci niemieccy, urządzając tutaj plac ćwiczebny dla „Hitlerjugend” w 1940 r. usunęli marmurową płytę grobową Bronisława Pierackiego (przetoczono ją „systemem faraonów” przez podkładanie pod nią okrąglaków na cmentarz komunalny).
Część cmentarza od strony Alei Wolności została po 1945 r. przeznaczona na Cmentarz Zasłużonych. Jest miejscem pogrzebania prochów rodaków rozstrzelanych w Nowym Sączu i okolicy.
Na Ziemi Sądeckiej znajduje się wiele miejsc straceń z lat okupacji niemieckiej. Ludność sądecka podjęła w owych latach spontaniczną walkę w organizacjach konspiracyjnych z hitlerowskim najeźdźcą. Za swą polską patriotyczną postawę zapłaciła daninę krwi. Sądeczanie ginęli w obozach koncentracyjnych, na wszystkich frontach II wojny światowej, na robotach przymusowych w Niemczech.